سامانه کنترل و پایش مواد کودی؛ آموزش ثبت نام، دریافت و تحویل کود سهمیه بندی دولتی در سال ۱۴۰۵
سامانه کنترل و پایش مواد کودی، سامانه ای است که از سوی وزارت جهاد کشاورزی به منظور سهمیه بندی و توزیع کود بین کشاورزان ایجاد گردیده است. کشاورزان عزیز می توانند با مطالعه این مقاله با مراحل ثبت نام تا تحویل کود سهمیه بندی در سامانه کنترل و پایش مواد کودی آشنا شوند.
سامانه پایش مواد کودی، سامانه ثبت نام کود شیمیایی جهاد کشاورزی
سامانه کنترل و پایش مواد کودی یا اصطلاحاً سامانه پایش مواد کودی به آدرس https://payeshkood.ir/ ، یکی از سرویس هایی است که به سامانه جامع پهنه بندی و مدیریت داده های کشاورزی متصل است .
سامانه کنترل و پایش مواد کودی در راستای اجرای قانون بودجه سال 1402 کل کشور و آیین نامه اجرائی آن راه اندازی گردیده است که طبق آن مقرر گردیده بود از این پس ابتدا بهره برداران نسبت به ثبت درخواست در سامانه کنترل و پایش مواد کودی اقدام و پس از تایید توسط مراکز خدمات جهاد کشاورزی شهرستان ها، کارگزاران نسبت به تحویل کود به بهره برداران اقدام نمایند.
در سامانه کنترل و پایش مواد کودی، اطلاعات کشاورزان بصورت مجزا ثبت شده و تحویل کود شیمیایی به کشاورزان بر اساس حواله الکترونیکی صادره از آن انجام میشود. جهت شفاف سازی، توزیع عادلانه و نظارت بر توزیع نهاده های کشاورزی، همه مراحل درخواست کود شیمیایی تا تحویل به کشاورز به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه پایش مواد کودی و سامانه حمل ونقل و توزیع نهاده های کشاورزی انجام می شود. این سامانه امکان رصد، کنترل سریع و بهروز نوع کود، مقدار و افراد تحویل گیرنده را فراهم میکند.

در سامانه کنترل و پایش مواد کودی، اطلاعات کشاورزان بصورت مجزا ثبت شده و تحویل کود شیمیایی به کشاورزان بر اساس حواله الکترونیکی صادره از آن انجام میشود
قبل از این که به توضیح سامانه کنترل و پایش مواد کودی بپردازیم لازم است بدانیم که این سامانه، خود به سامانه جامع پهنهبندی و مدیریت دادههای کشاورزی متصل است.
اقداماتی که کشاورزان قبل از مراجعه به سامانه پایش مواد کودی باید انجام دهند
کشاورزانی که متقاضی کود دولتی هستند ابتدا با مراجعه به مرکز خدمات کشاورزی محل فعالیت خود و کارشناس پهنهبندی، باید نسبت به ثبت اطلاعات شناسنامه ای، نوع محصول (یا محصولات) مورد کشت و سطح زیرکشت آنها در سامانه جامع پهنهبندی و مدیریت دادههای کشاورزی اقدام نمایند. سپس در زمان کاشت محصول و یا مصرف کود، از طریق سامانه پایش مواد کودی نسبت به ثبت درخواست کود سهمیه بندی دولتی اقدام نمایند.
ورود به سامانه پایش کود و ثبت نام کود شیمیایی دولتی
کشاورزانی که متقاضی کود سهمیه بندی دولتی هستند می توانند به شرح زیر به سامانه کنترل و پایش مواد کودی ورود نموده و اقدام به ثبت نام نمایند:
1- بهره بردار(کشاورز) ابتدا به سامانه کنترل و پایش مواد کودی به آدرس https://payeshkood.ir/ مراجعه نموده و گزینه ورود یا ثبت از طریق دولت من را انتخاب می نماید که با این کار برای احراز هویت به سامانه دولت من ارجاع داده می شود.


2- پس از طی مراحل احراز هویت در سامانه دولت من، متقاضی به سامانه کنترل و پایش مواد کودی هدایت می شود.
3- از صفحه اول سامانه، گزینه درخواست کشاورز را انتخاب می نماید.

توجه: در این مرحله در صورتی که کاربر در سامانه پهنه بندی وزارت جهاد کشاورزی حائز شرایط دریافت کود باشد به مرحله بعدی انتقال داده می شود.
4- متقاضی در صفحه باز شده، گزارش کلی از سطوح زیر کشت به همراه سهمیه های اختصاص داده شده توسط سازمان جهاد استان، حواله های بین راهی (درخواست هایی که توسط کاربر مرکز خدمات جهاد شهرستان تایید شده ولی بهره بردار هنوز اقدام به تحویل ننموده است) و حواله های دریافت شده بهره بردار در سال زراعی جاری را مشاهده می نماید.
متقاضی کود در این مرحله برای ثبت درخواست، گزینه صدور حواله یا صدور درخواست را انتخاب می نماید.

5- در صفحه باز شده ، لیست زمین/ زمین های بهره بردار به همراه اطلاعلات استخراج شده از سامانه پهنه بندی وزارت جهاد کشاورزی که پیشتر توسط مروجین استان ثبت گردیده است شامل : سطح زیر کشت، نوع محصول، نوع و نوبت کشت و … نمایش داده می شود.
6- متقاضی می بایست ابتدا نوع نهاده (ازته، فسفاته، پتاسه و …) را انتخاب نموده، زمین مورد نظر برای دریافت کود را تایید و گزینه حواله الکترونیک را انتخاب نماید.
7- در صفحه باز شده، متقاضی از گزینه کالا و کارگزار ، برای انتخاب کارگزار مورد نظر اقدام می نماید.
8- در صفحه انتخاب کارگزار، اطلاعات موجودی انبار کارگزار به تفکیک ثبت مواد کودی، میزان حواله های بین راهی و … نمایش داده می شود. توصیه می گردد به منظور تسریع انجام کار و برای جلوگیری از معطلی احتمالی و تحویل قطعی کود بهنگام مراجعه به عاملین توزیع، کارگزارانی که میزان موجودی آنها بیشتر از حواله های بین راهیشان می باشد انتخاب شوند.

9- پس از انتخاب کارگزار، مقدار درخواستی کود را وارد و گزینه ثبت ردیف را انتخاب نمائید. اطلاعات ثبت شده طی پیامک به بهره بردار ارسال و سپس جهت رسیدگی به کارتابل کاربران مراکز خدمات کشاورزی شهرستان ارجاع می گردد. پس از تایید ، درخواست بهره بردار غیر قابل ویرایش خواهد بود.
نکته: برای کشاورزانی که قادر به ثبت درخواست در سامانه کنترل و پایش مواد کودی نیستند، امکان صدور حواله بهره بردار توسط مراکز خدمات جهاد کشاورزی کماکان طبق روال گذشته قابل انجام می باشد ولیکن این مهم فقط در صورت احراز هویت توسط سامانه دولت من امکان پذیر خواهد بود. در صورت درخواست بهره بردار، کاربران مراکز خدمات طبق توضیحاتی که در مراحل 1 و 2 داده شده با مشخصات اولیه بهره بردار وارد سامانه شده، کد پیامکی را از بهره بردار دریافت، ثبت و نسبت به صدور درخواست اقدام می نمایند.
نکته: مقدار وارده باید مضربی از 50 (وزن کیسه نهاده ها) بوده و نباید بیشتر از مانده ردیف انتخاب شده باشد.
برای کشاورزانی که قادر به ثبت درخواست در سامانه کنترل و پایش مواد کودی نیستند، امکان صدور حواله بهره بردار توسط مراکز خدمات جهاد کشاورزی کماکان طبق روال گذشته قابل انجام می باشد.
10- پس از بررسی درخواست متقاضی کود کشاورزی، کارشناس مراکز خدمات جهاد شهرستان نسبت به تایید یا رد درخواست اقدام می نماید. نتیجه بررسی به صورت پیامک جهت اقدام مقتضی به اطلاع متقاضی می رسد. در مواردی که درخواست بهره بردار رد یا کمتر از مقدار درخواستی تایید شده باشد، مقدار مانده آن جهت صدور درخواست مجدد به سهمیه بهره بردار اضافه می گردد.
نکته: کاربران مراکز خدمات جهاد شهرستان امکان ویرایش مقدار کود بهره بردار به کمتر از مقدار درخواستی را دارد اما سایر موارد از جمله ثبت مواد کودی یا کارگزار تحویل دهنده را نمی تواند تغییر دهد.
11- در صورت تایید درخواست کشاورز، حواله دریافت کود بصورت آنلاین به کارگزار مورد نظر ارسال می شود.
بیشتر بخوانید
مراجعه به کارگزاری جهت تحویل سمیه کود شیمیایی دولتی
همانطور که بیان شد، در صورت تایید درخواست کشاورز، حواله دریافت کود شیمیایی بصورت آنلاین به کارگزار مورد نظر ارسال می شود و متقاضی کود باید به کارگزار مربوطه مراجعه نماید.
1- با مراجعه کشاورز متقاضی به کارگزار، کارگزار موظف است پس از بررسی مدرک شناسایی (کارت ملی)، کد ملی کشاورز را در سامانه حمل و نقل (قسمت تحویل به کشاورز، صدور فاکتور) وارد نماید. در صورت تایید کد/شناسه ملی وارد شده ، نام و نام خانوادگی بهره بردار نمایش داده می شود. از قسمت حواله، جهت مشاهده حواله های بهره بردار اقدام می نماید.
2- کارگزار از صفحه نمایش داده شده، حواله مورد نظر را انتخاب می نماید. با فشردن گزینه ارسال کد پیگیری، پیامکی به شماره همراه کشاورز ارسال می گردد. کارگزار موظف است کد پیامک شده را از متقاضی دریافت و در قسمت مربوطه وارد نموده و تایید نماید. لازم به توضیح است بدون درج و تایید کد پیگیری، سامانه اجازه ادامه فرآیند تحویل کود را به کارگزار نمی دهد.
3- پس از وارد نمودن کد پیگیری، کارگزار می تواند تمام یا بخشی از مقدار حواله کشاورز را تحویل نماید.
توجه: ثبت حواله فروش به متقاضی (فاکتور) به منزله فروش قطعی فاکتور به مقدار و مبلغ مندرج در آن تلقی می شود. بنابراین قبل از انتخاب گزینه ثبت، تمامی اطلاعات ثبت شده بررسی گردد چون پس از ثبت به هیچ عنوان امکان ویرایش یا حذف وجود نخواهد داشت. پس از ثبت فاکتور فروش به مقداری کمتر از مقدار حواله، ما به التفاوت آن به سهمیه کشاورز جهت صدور مجدد درخواست اضافه می گردد.
نکته : مدت زمان مجاز از زمان صدور درخواست تا صدور فاکتور به صورت پیش فرض 15 روز متوالی بوده و پس از گذشت آن در صورت عدم صدور فاکتور، حواله / درخواست ابطال و مقدار آن به سهمیه کشاورز اضافه می گردد که مدت زمان انقضاء آن در هر استان اختیار سازمان جهاد کشاورزی آن استان می باشد.

آخرین شرایط تحویل کودهای اوره، فسفات و پتاس در سامانه پایش کود
آخرین دستورالعمل های مندرج در سامانه پایش کود به شرح زیر هستند:
- لزوم انطباق کدملی و شماره تلفن همراه جهت صدور حواله کود
از تاریخ 1403/03/21، صدور حواله کود فقط برای کشاورزانی مقدور است که کدملی و شماره تلفن همراه آنان، ارسالی از سامانه پهنه بندی، منطبق باشند.
- شرایط دریافت کود اوره
از مورخ 1403/02/23 صدور حواله الکترونیکی کود اوره طبق الگوی کشت شهرستان صورت می پذیرد.
- شرایط دریافت کود های فسفات و پتاس
از مورخ 1403/02/23، صدور حواله الکترونیکی برای کودهای فسفات و پتاس فقط برای محصولات گندم، جو، برنج، پنبه، چغندر قند و دانه های روغنی (آفتاب گردان، کلزا، سویا، کنجد، گلرنگ و کاملینا) میسر می باشد.

میزان کود توزیع شده در استان خوزستان در سال 1404
شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان خوزستان مسئولیت تامین، تدارک و توزیع نهادههای کشاورزی به ویژه انواع کودهای یارانه ای را بر عهده داشته و آن را به سراسر نقاط استان ارسال می کند.
طبق اعلام شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان خوزستان، این شرکت از ابتدای سال 1404 تا اوایل اسفندماه همان سال،نسبت به توزیع ۲۵۵ هزار تن انواع کودهای شیمیایی در میان کشاورزان استان اقدام نموده است و این میزان شامل کودهای ازته، فسفاته و پتاسه بوده است. همچنین در همین مدت ۴۴ هزار تن انواع کودهای شیمیایی نیز به شرکتهای کشت و صنعت توسعه نیشکر اختصاص یافته که این اقدام در راستای حمایت از تولید پایدار و تقویت ظرفیتهای بخش کشاورزی استان صورت گرفته است.
سوالات متداول درباره سامانه کنترل و پایش مواد کودی
سامانه کنترل و پایش مواد کودی چیست؟
سامانه کنترل و پایش مواد کودی سامانهای است که توسط وزارت جهاد کشاورزی برای ثبت درخواست، صدور حواله الکترونیکی و توزیع کودهای یارانهای بین کشاورزان راهاندازی شده است.
آدرس سامانه کنترل و پایش مواد کودی چیست؟
کشاورزان میتوانند از طریق سامانه پایش کود به آدرس payeshkood.ir نسبت به ثبت درخواست کود سهمیهبندی اقدام کنند.
برای دریافت کود یارانهای ثبت اطلاعات در سامانه پهنهبندی الزامی است؟
بله. فقط کشاورزانی که اطلاعات هویتی، نوع محصول و سطح زیرکشت آنان در سامانه جامع پهنهبندی ثبت شده باشد، امکان دریافت کود یارانهای را خواهند داشت.
آیا شماره تلفن همراه و کد ملی کشاورز باید یکسان باشد؟
بله. بر اساس دستورالعملهای جدید، صدور حواله کود تنها در صورتی امکانپذیر است که شماره تلفن همراه ثبت شده در سامانه پهنهبندی متعلق به همان دارنده کد ملی باشد.
مدت اعتبار حواله الکترونیکی کود چقدر است؟
مدت اعتبار حواله به صورت پیشفرض ۱۵ روز است و در صورت عدم مراجعه کشاورز، حواله باطل شده و سهمیه مجدداً به حساب کشاورز بازمیگردد.
اگر کشاورز نتواند در سامانه ثبت درخواست انجام دهد چه باید بکند؟
در این شرایط مراکز خدمات جهاد کشاورزی شهرستان میتوانند پس از احراز هویت از طریق سامانه دولت من، نسبت به ثبت درخواست بهرهبردار اقدام کنند.
آیا امکان دریافت بخشی از مقدار حواله وجود دارد؟
بله. کارگزار میتواند تمام یا بخشی از مقدار حواله را تحویل دهد و مقدار باقیمانده مجدداً به سهمیه کشاورز بازگردانده میشود.
جمع بندی
سامانه کنترل و پایش مواد کودی با هدف شفافسازی، توزیع عادلانه و نظارت بر مصرف کودهای یارانهای راهاندازی شده و در حال حاضر تنها مسیر رسمی دریافت کود سهمیهبندی محسوب میشود. کشاورزان برای استفاده از این سامانه باید ابتدا اطلاعات خود و اراضی تحت کشت را در سامانه پهنهبندی وزارت جهاد کشاورزی ثبت و بهروزرسانی کنند و سپس از طریق سامانه پایش کود نسبت به ثبت درخواست و دریافت حواله الکترونیکی اقدام نمایند. آشنایی با مراحل ثبت درخواست، شرایط دریافت کود و ضوابط جدید سامانه میتواند موجب تسریع در فرآیند تحویل نهادهها و جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی در دریافت کود یارانهای شود.
منابع:
- آمارنامه کشاورزی(محصولات زراعی) 1401-1400
- وب سایت شرکت خدمات حمایتی کشاورزی
